Wales Biodiversity Partnership

Bro Morgannwg

Erica Dixon

Ecologist

Cafodd cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth Lleol Bro Morgannwg ei baratoi yn 2002 mewn ymgynghoriaeth agos â phartneriaeth Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth Lleol y Fro. Mae 80% o Fro Morgannwg yn wledig ac mae’n cynnwys iseldir bryniog, ar y ffin â’r arfordir yn y de, sy’n cynnwys darn 19 ciolmetr o Arfordir Treftadaeth dynodedig. Er mai dir amaethyddol sydd yno’n bennaf, mae’r Fro yn cynnal bioamrywiaeth cyfoethog iawn sy’n cynnwys amrywiaeth o gynefinoedd a rhywogaethau, rhai rhywogaethau sydd dan fygythiad yn genedlaethol ac yn fyd eang megis tafolen y traith, y fritheg frown a’r fadfall fawr gribog. Ar hyn o bryd mae Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth Lleol y Fro’n cynnwys cynlluniau gweithredu ar gyfer ugain o rywogaethau ac ugain o gynefinoedd. Bydd chwe chynllun gweithredu rhywogaethau ychwanegol yn cael eu hychwanegu cyn hir.

Mae enghreifftiau o weithredu gan bartneriaid dros gynefinoedd trwy’r Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth Lleol yn cynnwys rheolaeth adfer ar nifer o safleoedd ar ddolydd gwair ar yr iseldir a chreu gwely cyrs mawr ym Mharc Gwledig Llynnoedd Cosmeston.
Mae gweithredu’r Cynlluniau Gweithredu Bioamrywiaeth Lleol ar gyfer rhywogaethau yn cynnwys adfer pwll a gwella nifer o safleoedd bridio'r fadfall fawr gribog a rheoli cynefin ar arwynebedd eang i ddiogelu ac ehangu poblogaethau'r glöyn byw, y fritheg frown.
Rhwydwaith fawr yw partneriaeth Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth Lleol y Fro sy’n cynnwys cynrychiolwyr o dros 40 o sefydliadau lleol, yn gyrff bywyd gwyllt y llywodraeth a rhai anllywodraethol, grwpiau gwirfoddol, busnesau lleol yn ogystal â ffermwyr, tirfeddianwyr ac unigolion. Mae is-set llai o’r bartneriaeth, grŵp llywio Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth Lleol y Fro, yn cyfarfod pob dau fis i lywio a rhedeg y Cynllun Gweithredu.

Llwyddiannau Diweddar yn y Fro:

Mae’r frân goesgoch yn ôl - ar ôl llawer o flynyddoedd o waith monitro a chreu cynefin, llwyddodd pâr o frain coesgoch i fridio yn y Fro y llynedd - y tro cyntaf mewn dros gan mlynedd.
Y Fritheg Frown - y Fro yw’r safle olaf yng Nghymru erbyn hyn lle mae’r glöyn byw hardd hwn i’w weld, a, diolch i lawer o waith caled gan wirfoddolwyr, Tîm Arfordir Treftadaeth Morgannwg a Chadwraeth y Glöyn Byw, a chyda chyllid y Gronfa Ardoll Agregau, mae’r boblogaeth yn y Fro yn mynd o nerth i nerth. Rydym yn bwriadu ymchwilio i sut y gallwn helpu’r Fritheg Frown i ehangu o’i safle bresennol i safleoedd eraill ar draws y Fro.
Gwobr Bioamrywiaeth y Fro - yn dair blwydd oed eleni, mae’r Wobr Bioamrywiaeth y Fro’n cydnabod prosiectau ymarferol sy’n hyrwyddo bioamrywiaeth trwy greu, gwella neu reoli safleoedd ar gyfer bywyd gwyllt.

I ganfod rhagor: Ymwelwch â’n gwefan

Bro Morgannwg