Wales Biodiversity Partnership

Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016

Nod Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 yw gwella gwytnwch ein hecosystemau. Mae bioamrywiaeth ac ecosystemau sy’n gweithio’n iawn yn cynnig atebion naturiol sy’n gwella gwytnwch. Yn ei dro, mae hyn yn helpu cymdeithas i greu swyddi, cynnal bywoliaethau a llesiant pobl, addasu i effeithiau niweidiol newid hinsawdd a chyfrannu at ddatblygu cynaliadwy.

Rhan 1 o’r Deddf yr Amgylchedd yn nodi dull Cymru o gynllunio a rheoli adnoddau naturiol ar lefel genedlaethol a lleol gyda phwrpas cyffredinol sy’n gysylltiedig ag egwyddorion statudol rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy a ddiffinnir yn y Deddf.

Adran 6 – Y ddyletswydd bioamrywiaeth a chydnerthedd ecosystemau

Cyflwynodd Adran 6, Rhan 1, o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 ddyletswydd ehangach ar fioamrywiaeth a chydnerthedd ecosystemau (dyletswydd A6) ar gyfer awdurdodau cyhoeddus wrth arfer swyddogaethau sy’n berthnasol i Gymru.

Mae dyletswydd A6 yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau cyhoeddus geisio cynnal a gwella bioamrywiaeth cyn belled ag y bod hynny’n gyson ag arfer eu swyddogaethau’n briodol, gan hyrwyddo cydnerthedd ecosystemau wrth wneud hynny.

Er mwyn cydymffurfio â dyletswydd A6, dylai awdurdodau cyhoeddus ymgorffori’r angen i ystyried bioamrywiaeth ac ecosystemau yn eu syniadau a’u cynllunio busnes cychwynnol, gan gynnwys unrhyw bolisïau, cynlluniau, rhaglenni a phrosiectau, yn ogystal â’u gweithgareddau beunyddiol.

Er mwyn cydymffurfio â dyletswydd A6, mae’n rhaid i’r rhan fwyaf o awdurdodau cyhoeddus baratoi a chyhoeddi cynllun sy’n nodi’r hyn y maent yn bwriadu ei wneud i gynnal a gwella bioamrywiaeth a hyrwyddo cydnerthedd.

Fe all ac fe ddylai’r cynllun hwn fod yn rhan annatod o unrhyw ddogfen gynllunio fel rhan o brosesau cynllunio busnes neu gynllunio corfforaethol yr awdurdod cyhoeddus. Nid oes rheidrwydd i baratoi cynllun annibynnol.

Wrth gydymffurfio â dyletswydd A6, dylai awdurdod cyhoeddus ystyried:

Mae Cynllun Gweithredu Adfer Natur Cymru yn cynnwys chwe amcan y dylid eu defnyddio i helpu i ddatblygu a llywio sut yr eir ati i gydymffurfio â dyletswydd A6. Caiff canllawiau technegol ychwanegol eu cyhoeddi maes o law.

Rhaid cyhoeddi adroddiad erbyn diwedd 2019 ynghylch yr hyn y bydd yr awdurdod cyhoeddus wedi ei wneud i gydymffurfio â’r ddyletswydd, ac yna rhaid cyhoeddi adroddiad o’r fath bob tair blynedd ar ôl y dyddiad hwnnw.

Bydd cydymffurfio â dyletswydd A6 yn gymorth i gyrff cyhoeddus sy’n atebol i Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 (Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol) wneud y cyfraniad mwyaf posibl at yr amcanion Llesiant.

Mae'r canllawiau cyfredol ar ddyletswydd Adran 6 i'w gweld yma dolen

Adran 7 - Rhestrau bioamrywiaeth a dyletswydd i gymryd camau i gynnal a gwella bioamrywiaeth

Mae’r adran hon yn disodli’r ddyletswydd yn adran 42 o Ddeddf NERC 2006. Bydd Gweinidogion Cymru yn cyhoeddi, yn adolygu ac yn diwygio rhestrau o organeddau byw a mathau o gynefinoedd yng Nghymru sydd, yn eu barn hwy, yn allweddol er mwyn cynnal a gwella bioamrywiaeth yng Nghymru.

Hefyd, rhaid i Weinidogion Cymru cymryd pob cam rhesymol er mwyn cynnal a gwella’r organeddau byw a’r mathau o gynefinoedd a gynhwysir ar unrhyw restr a gyhoeddir o dan yr adran hon, a annog eraill i gymryd camau o’r fath.

Daeth Rhan 1 o’r Ddeddf, gan gynnwys Adrannau 6 a 7, i rym ar 21 Mai, 2016

Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru)

Daeth Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn gyfraith ym mis Ebrill 2015 ac mae’n ymwneud â gwella llesiant cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a diwylliannol Cymru.
Bydd yn gwneud i gyrff cyhoeddus Cymru sydd wedi’u rhestru o dan y Ddeddf feddwl yn fwy am y tymor hir, am sut i weithio’n well gyda phobl a chymunedau a’i gilydd, gan geisio atal problemau a gweithio’n fwy cydlynol.
I helpu cyrff cyhoeddus i gyflawni’r un weledigaeth, mae’r Ddeddf yn cyflwyno saith nod llesiant. Mae cyfres o Ddangosyddion Cenedlaethol sy’n gysylltiedig â’r nodau wrthi’n cael eu datblygu i helpu i fesur a ydym yn cyflawni’r nodau yn cynnwys nod Cymru Gydnerth.

Nod Cymru Gydnerth

‘Cenedl sy’n cynnal ac yn gwella amgylchedd naturiol bioamrywiol gydag ecosystemau iach gweithredol sy’n cynnal cydnerthedd cymdeithasol, economaidd ac ecolegol ynghyd â’r gallu i addasu i newid (er enghraifft newid yn yr hinsawdd).’
Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn cydnabod pwysigrwydd natur a’i fioamrywiaeth. Bydd nod Cymru Gydnerth yn helpu i gyflawni amcanion adfer natur yng Nghymru.
Mae’r Ddeddf yn sefydlu swydd Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol statudol i Gymru i gefnogi’r cyrff cyhoeddus a restrwyd yn y Ddeddf i weithio tuag at gyflawni’r nodau llesiant.
Mae’r Ddeddf hefyd yn sefydlu Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus ar gyfer pob ardal awdurdod lleol yng Nghymru. Mae’r rhain yn gyfrifol am wella llesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol eu hardal drwy weithio i gyflawni’r nodau llesiant.