Adran 6 – Y ddyletswydd bioamrywiaeth a chydnerthedd ecosystemau

Cyflwynodd Adran 6, Rhan 1, o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 ddyletswydd ehangach ar fioamrywiaeth a chydnerthedd ecosystemau (dyletswydd A6) ar gyfer awdurdodau cyhoeddus wrth arfer swyddogaethau sy’n berthnasol i Gymru.

Mae dyletswydd A6 yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau cyhoeddus geisio cynnal a gwella bioamrywiaeth cyn belled ag y bod hynny’n gyson ag arfer eu swyddogaethau’n briodol, gan hyrwyddo cydnerthedd ecosystemau wrth wneud hynny.

Mae'r canllawiau cyfredol ar ddyletswydd Adran 6 i'w gweld yma dolen

Er mwyn cydymffurfio â dyletswydd A6, dylai awdurdodau cyhoeddus ymgorffori’r angen i ystyried bioamrywiaeth ac ecosystemau yn eu syniadau a’u cynllunio busnes cychwynnol, gan gynnwys unrhyw bolisïau, cynlluniau, rhaglenni a phrosiectau, yn ogystal â’u gweithgareddau beunyddiol.

Er mwyn cydymffurfio â dyletswydd A6, mae’n rhaid i’r rhan fwyaf o awdurdodau cyhoeddus baratoi a chyhoeddi cynllun sy’n nodi’r hyn y maent yn bwriadu ei wneud i gynnal a gwella bioamrywiaeth a hyrwyddo cydnerthedd.

Fe all ac fe ddylai’r cynllun hwn fod yn rhan annatod o unrhyw ddogfen gynllunio fel rhan o brosesau cynllunio busnes neu gynllunio corfforaethol yr awdurdod cyhoeddus. Nid oes rheidrwydd i baratoi cynllun annibynnol.

Wrth gydymffurfio â dyletswydd A6, dylai awdurdod cyhoeddus ystyried:

  • Y cynefinoedd a’r rhywogaethau a restrir yn adran 7 sydd bwysicaf i Gymru.
  • Yr Adroddiad ar Sefyllfa Adnoddau Naturiol, a gyhoeddir gan Cyfoeth Naturiol Cymru.
  • Unrhyw Ddatganiad Ardal sy’n ymdrin â rhan o’r ardal neu’r ardal gyfan y mae’r awdurdod yn arfer ei swyddogaethau mewn cysylltiad â hi, unwaith y bydd wedi'i baratoi.

Mae Cynllun Gweithredu Adfer Natur Cymru yn cynnwys chwe amcan y dylid eu defnyddio i helpu i ddatblygu a llywio sut yr eir ati i gydymffurfio â dyletswydd A6. Caiff canllawiau technegol ychwanegol eu cyhoeddi maes o law.

Rhaid cyhoeddi adroddiad erbyn diwedd 2019 ynghylch yr hyn y bydd yr awdurdod cyhoeddus wedi ei wneud i gydymffurfio â’r ddyletswydd, ac yna rhaid cyhoeddi adroddiad o’r fath bob tair blynedd ar ôl y dyddiad hwnnw.

Bydd cydymffurfio â dyletswydd A6 yn gymorth i gyrff cyhoeddus sy’n atebol i Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 (Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol) wneud y cyfraniad mwyaf posibl at yr amcanion Llesiant.


Ar hyn o bryd mae awdurdodau cyhoeddus yn llunio cynlluniau Adran 6 a bydd cynlluniau terfynol yn cael eu cyhoeddi isod. Mae cynlluniau Adran 6 a gwblhawyd yn cael eu dangos isod.

Awdurdodau Lleol

Gwynedd

Pen-y-bont ar Ogwr (i ddilyn)

Sir Caerfyrddin (i ddilyn)

Sir Flint (i ddilyn)

Sir Fynwy (i ddilyn)

Castell-nedd Port Talbot

Cyrff Statudol

Cyfoeth Naturiol Cymru

Enghreifftiau o arfer da sydd ar gael i sefydliadau i’w defnyddio a’u haddasu wrth gyflawni dyletswydd Adran 6. Bydd rhagor o enghreifftiau yn cael eu hychwanegu wrth i’r adran hon ddatblygu.

Mae canllawiau ar gyfer adroddiadau Adran 6 yn cael eu datblygu. Gofynnir i awdurdodau cyhoeddus gyhoeddi erbyn diwedd 2019 pa fesurau a gymerwyd ganddynt i gydymffurfio â’r ddyletswydd ac yna bob tair blynedd ar ôl y dyddiad hwn.

Rhywogaethau yng Nghymru

Amffibiaid ac Ymlusgiaid

Adar

Cennau

Cadwraeth Mamaliaid

Bryoffytau

Anifeiliaid di asgwrn cefn

Helpu Bywyd Gwyllt

Garddio bywyd gwyllt